Libmonster ID: RS-5159

Obrezanje Gospodnje: značenje praznika danas u kontekstu povijesnog teologije i moderne svijesti

Praznik Obrezanja Gospodnjeg, slavjen Pravoslavnom Crkvom 14. siječnja (1. siječnja po st. st.), je jedan od najparadoxalnijih i teško interpretirivanih za moderne ljude. Događaj, koji se čini potpuno židovskog rituala, povezan s fizičkom procedurom, je ugradio u kršćanski kalendar odmah nakon Rođenja i prije Krštenja. Njegov aktualni značenje danas se otkriva ne na razini doslovne reprodukcije drevnog obreda, nego kroz teološku hermenevtiku, koja ga smatra ključnim momentom u povijesti spasenja, otkrivajući teme zakona i blagodati, Voploštenja, imenovanja i početka.

1. Povijesno-teološki kontekst: izvršenje, a ne oticanje.

Izvršenje Zakaona i znak skromnosti: Prema Ewangeliju od Luke (2:21), Isus, rođen «pod zakonom» (Gal. 4:4), na osmi dan prima obrezanje – centralni znak saveza Boga s Abrahamom i njegovim potomcima (Bt. 17). Tim činom mladić Isus dobrovoljno podčinjava se postavljenom božjem poredku, demonstrirajući potpunost svog čovječanstva i solidarnost sa svim narodom. To nije samo formalnost, već znak kenozisa (potpunog istrošenja, skromnosti): Sin Božji prihvaća na sebi sve uvjete ljudske prirode, uključujući njezine ritualne obaveze. Time On ne otuđuje Zakon, već ga izvodi s apsolutnom potpunom, pripremajući tlo za novi savez, osnovan na blagodati i vjeri.

«Obrezanje Isusovo» kao predodobrenje Krštenja: Apostol Pavle u Poslanju Koloskim (2:11-12) vodi direktnu paralelu: u Krštenju kršćanin dobiva «obrezanje nerukотворno, odstranjenje grehovnog tijela mase, obrezanje Isusovo». Praznik postaje predodobrenjem i teološkim osnivanjem kršćanske inicijacije. Ako starozavjetno obrezanje je bio znak izabranosti jednog naroda i saveza, onda «obrezanje Isusovo» (Krštenje) je otvoreno za sve narode i označava unutarnje preobrazovanje, «odsecanje» strasti i grehova.

2. Imenovanje: teologija Imena.

Iz tog dana, prema judaizmu, Mladiću je bilo dano ime Isus (hebr. Jeshua – «Jahve spasava»). To nije samo izbor imena, već bogoslužbeno imenovanje, predviđeno anđelom (Mf. 1:21; Lk. 1:31). Time praznik postaje i «Gospodnjim Imenom».

Značenje za danas: to je podsjetnik o sili i svetosti imena «Isus» u kršćanskoj molitvenoj praksi (Isusova molitva). Praznik potvrđuje da spasenje je vezano za konkretnu osobu i pozivanjem njegovog imena.

Veza s Novолетием (po st. st.): U ruskoj tradiciji, dan 1/14 siječnja je bio građanski Novi godin do 1700. godine. Crkva, slavljena u taj dan Obrezanje i Imenovanje, daje duhovnu ramu «novолетju»: početak novog perioda je svetovisan imenom Spasitelja. Za vjernike i danas to je prilika započeti godinu ne sa svjetovnim običajima, već s sjećanjem da vrijeme i život su pod vlasti Krista.

3. Značenje za moderne ljude: od rituala do egzistencijalnog značenja.

U doba kada fizičko obrezanje (za ne medicinske svrhe) izaziva etičke spore i pitanja o tijesnoj autonomiji, teološko značenje praznika se prenosi na simboličku i egzistencijalnu ravnicu.

Primanje ljudske identitete u cijelosti. Isus prima obrezanje – znak pripadnosti konkretnom narodu, s njegovom poviješću, kulturom, religijom. To govori o vrijednosti ljudske ukorenjenosti, tijesnosti i povijesnosti. Voploštenje – nije iluzija, već potpuno uklapanje u ljudski iskustvo.

«Duhovno obrezanje» kao rad nad sobom. Svetootčevska tradicija (svi Grigorije Niski, Teofan Zatvornik) je interpretirala praznik kao poziv za «obrezanje srca» – borbu protiv strasti, pohlepa, egoizma. Za moderne ljude, često odvojenih od religioznih rituala, to može biti shvaćeno kao poziv za unutarnju ašezu, samoograničenje (digitalni detoks, ekološko ašetsko potrošnje, rad s gnjevom), to je reći, da «odsečemo» ono što sprečava puni i smisleni život.

Problema «zakona» i «slobode». Praznik stavi vječito pitanje o odnosu izvanjskih pravila (zakona) i unutarnje slobode (blagodati). Isus izvodi zakon, kako bi ga premašio. Za moderno društvo, razdvojeno između relativizma («sve je moguće») i novih oblika totalitarizma («žestoki pravila»), to je model slobode, osnovane na dobrovoljnom prihvaćanju višeg smisla i odgovornosti, a ne na proizvolju.

Interesantan činjenje: U ruskoj narodnoj tradiciji, unatoč crkvenom prazniku, dan 1/14 siječnja je bio poznat kao «Vasilijev dan» (spomен sv. Vasilija Velikog) i asocirao se s «svinjatkom» i zemljoradničkim ritualima. To je primjer složenog kulturalnog naplašavanja: visoko teološko značenje Obrezanja u narodnom svijesti je isključeno od već razumljivijih agrarno-bijevskih kulta, povezanih s imenom Vasilija. Međutim, sam čin savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savremennog savrem
© library.rs

Permanent link to this publication:

https://library.rs/m/articles/view/Obrezanje-Gospodnje-značenje-slavtosti-danas

Similar publications: LSerbia LWorld Y G


Publisher:

Znanost HrvatskeContacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://library.rs/Hrvatska

Find other author's materials at: Libmonster (all the World)GoogleYandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Obrezanje Gospodnje: značenje slavtosti danas // Belgrade: Library of Serbia (LIBRARY.RS). Updated: 14.01.2026. URL: https://library.rs/m/articles/view/Obrezanje-Gospodnje-značenje-slavtosti-danas (date of access: 08.02.2026).

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Related topics
Publisher
Znanost Hrvatske
Zagreb, Croatia
18 views rating
14.01.2026 (25 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
25 shkurt - Ditët e Tatianës: me përgjegjim për këtë?
19 days ago · From Shqipëria
25. siječnja - Terezijin dan: koga čestitamo?
19 days ago · From Znanost Hrvatske
25. januara - Dan Terezije: koga čestitamo?
19 days ago · From Bosna
Dan svetog Valentina: povijest i suvremensnost
23 days ago · From Znanost Hrvatske
Dan svetog Valentina: povijest i savremenskost
23 days ago · From Bosna
Dan svetog Valentina: istorija i sovremennost
23 days ago · From Наука Србије
Veza događaja Obrezanja Gospodnjeg i Krštenja
25 days ago · From Bosna
Veza događaja Obrezanja Gospodnjeg i Krštenja
25 days ago · From Наука Србије
Obrezanje Gospodnje: značenje sveta današnje
25 days ago · From Bosna

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

LIBRARY.RS - Serbian Digital Library

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

Obrezanje Gospodnje: značenje slavtosti danas
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: RS LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Serbian Digital Library ® All rights reserved.
2014-2026, LIBRARY.RS is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Serbia


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android