Pitanje o spajanju biblijskog pričaja o nastanku čovečanstva i modernih genetičkih podataka o opasnosti bliskorodstvenog braka (inbridinša) je jedna od najtežih tačaka sretanja nauke i religije. Sa jedne strane, Knjiga Postanaka opisuje nastanak svih ljudi od jedne pare — Adama i Eve, a kasnije, nakon svetskog potopa, — od obitelji Noe. Sa druge strane, moderna genetika jednoznacznie pokazuje da bliskorodstveni brakovi značajno povećavaju rizik za manifestaciju štetnih rezessivnih mutacija, koje vode do nasleđivih bolesti. Rješenje ovog izgleda proturječja leži u oblasti interpretacije i svetih teksta takođe i naučnih činjenica.

Genetički mehanizmi rizika pri inbridinšu

S naučne perspektive, opasnost inbridinša je uzrokovana raspodjelom u populaciji rezessivnih alelij — varijanti gena koji ne ispoljavaju se u prisustvu dominantnog, zdravog alelija. Svaki čovjek je nositelj nekoliko takvih sakrivenih, potencijalno štetnih mutacija. U raznovrsnoj populaciji šansa susreta dva nosioca jednake rezessivne mutacije je malena. Međutim, kod bliskih rođaka, koji imaju zajedničke predake, genetički skup je jako sličan. Kao rezultat toga, njihovo potomstvo s visokom verovatnošću nasleđuje dvije kopije štetne rezessivne alelije (po jednoj od svakog roditelja), što vodi do manifestacije nasleđivih bolesti, poput kistikog fibroza, fenilketonurije ili različitih oblika imunodeficita.

Biblijska paradigma i njene teološke interpretacije

Biblijski pričaj, ako ga razumijemo doslovno, predstavlja neizbežnost bliskorodstvenih brakova na početku čovečanstva. Djece Adama i Eve (Kaïn, Avel i Sif) su mogli nastaviti rod postupivši u vezu jedan s drugim, ili, kako predlažu neki apokrifni tumači, sa drugim «čovečanskim kćerkama», koje nisu izričito spomenute u kanonskom tekstu. Slična situacija nastaje nakon potopa, kada sva moderna čovečanstva dolazi od tri para — sinova Noe i njihovih žena. Za religioznu misao to je stvarala ozbiljan izazov, koji se rešavao nekoliko načina. Jedan od pristupa tvrdi da su Adam i Eva bili stvoreni savršeni, i njihov genom nije sadržavao inicijalno štetne mutacije. Sljedeće genetičke greške su se akumulirale postepeno, kroz mnoga generacija, u rezultatu gрехopada i udaljenja od prvobitnog ideala.

Hipoteza prvobitnog genetičkog savršenstva i degradacije

Prema ovoj teološkoj modeli, prve generacije ljudi nakon Adama i Noe su imale «čist» genom, u kojem ili potpuno nedostajale su letalne rezessivne alelije, ili njihovo količine je bilo zanemarivo malo. To je činilo inbridinš inicijalno sigurnim na ranim fazama istorije čovečanstva. Sa vremenom, u rezultatu akumulacije mutacija, genetičko breme je poraslo, i do trenutka uspostavljanja zakona Mojsieva, koji je zabranjavao krvnородstvenе brakove (Leviticus 18), potreba za takvim zakonom je postala očigledna iz medicinske perspektive, dana iznad. Tako se bogovski zabran je interpretira ne samo kao moralna norma, već i kao akt brige o fizičkom zdravlju naroda.

Simboličko čitanje i evolucija čovečanstva

Tako se izgledajući sukob između genetike i Biblije ispostavlja ne tako nepreostvaren. On se rešava ili kroz prihvatavanje modele prvobitnog genetičkog savršenstva i kasneje degradacije, ili kroz simboličku interpretaciju svetog teksta, koja ostavlja prostor za naučne podatke o evoluciji i genetičkom raznovrsnosti čovečanske populacije. Oba pristupa priznaju autoritet Pisma takođe i realnost otvorenih naukom bioloških zakona.

Permanent link to this publication: