Çfarët më tepërta gjenden në punën e gjyqtit të mirëdijshëm

Gjyqi është gjithashtu nuk është vetëm jurist i mantelës. Ai është njeriu që ka hyrë me detyrë të lartë. Fjala e tij mund t'i ndryshojë jetën e një njeriu, vendimet e tij mund t'jenë precedent, gabimi i tij mund t'jenë tragjedi. Punja e gjyqtit është arti i barazimit midis shkallës së ligjit dhe shpirtit të drejtësisë, midis besimeve personale dhe detyrës profesionale, midis presionit shoqëror dhe kërkesës së ligjit. Në këtë artikull, do të shohim çështjen që përbën qendrën e gjyqtit të mirëdijshëm.

Paqartësia – bazë e besimit

Shtypi më i rëndësishëm në punën e gjyqtit është paqartësia. Pa këtë, gjyqi ndryshohet në një funksionar që ekzekuton volën e tjerëve. Paqartësia thotë se gjyqi i mbahet vetëm ligjit dhe besueshmërisë së tij. Vendimet e tij nuk duhet të jenë të përmirësueshme nga persona që është para tij – oligarhi ose parrezat. Ai nuk duhet të martojë presionin politik, minacin ose kritikën. Paqartësia kërkon vullnetarësi. Në disa raste, kjo vullnetarësi është e qëndruar, në disa raste është e vetmuar, në disa raste është e kundër sistemit.

Gjyqi nuk mund t'jenë i lirë, nëse ai varet nga rritja e karrierës, mirëqitja e superiorëve ose stimulimet materialë. Sidoqoftë, paqartësia mbahet jo vetëm me karakteristika të brendshme, por edhe me garantime sistematike: jozgjidhshmëria, pagesa e mirë, mbrojtja ndaj presionit. Por më tepër, kjo është gati e brendshme për të qenë i lirë, edhe kur kjo është e papërshtatshme.

Brezantësia – aftësia për të shikuar qendrën, jo formën

Të dyti më i rëndësishëm është brezantësia. Gjyqi nuk duhet të kujtojë sympatitë ose antipatitë ndaj anëtarëve. Detyra e tij është të mos qëndrojë teist, por të vendosë veritetin. Brezantësia nuk është jo interesim. Ajo është aftësia për t'është e vetmuar prej preferencave personale dhe për t'u koncentruar tek faktet. Gjyqi duhet të jetë i drejtë ndaj vetvet, që të jetë i drejtë ndaj ligjit.

Brezantësia kërkon gjithashtu që gjyqi të mos lejojë prejardhje – për nacionalitet, gjin, status shoqëror. Kjo është veçanërisht e vështirë në rastet e rëndësishme, ku mendimi i publikut ka pasur vendim. Gjyqi duhet të qëndrojë i ftohtë ndaj zërit, por i ngrohtë ndaj vërtetës.

Shkencimi të gjallë i ligjit – jo vetëm normat, por edhe shpirti

Gjyqi duhet të jë i ditur ligji. Por kjo është e pakët. Ai duhet të kuptojë shpirtin, qëllimin, vendin në sistemën e vlerave. Ligji është jo vetëm tekst, por instrument i drejtësisë. Gjyqi është jo vetëm interpretues, por edhe autor i praktikës aplikuese të ligjit. Gabimet e gjyqtit mund t'i dhëmëjshtojë ndjeshmëri, që do të riprodhetojë për dekada.

Shkencimi juridik i gjyqtit duhet të jetë i bashkangjitur me gjuhën analitike. Ai duhet të jetë i aftë për t'eu mirëshikuar lidhjet, të dalluar të rëndësishmet nga të pakëtët, të parashikojë konsekuencat. Në disa raste, më të vështirët raste të zgjidhjen jo me fuqinë e citimeve, por me kuptimin e logjikës.

Humaniteti – respektimi ndaj njeriut në fushën e ligjit

Gjyqi nuk është një robot. Ai shikon njerëzit në dëbimin e tyre, në frikën, në panjohshmërinë. Ai nuk duhet të harron që përgjatë çdo rasti gjendet jetë. Respektimi ndaj anëtarëve të procesit është jo vetëm pretendim etik, por gjithashtu nevojë praktike. Kada njerëzit kujtojnë se ata janë e shënuar, ata besojnë gjyqtit, edhe nëse vendimet nuk janë në favorin e tyre.

Humaniteti nuk është jo i mëngllërtë. Ai është qëndrim e drejtë ndaj çdo njeriu, pa përdorim i kërcyerës ose humbjeje. Gjyqi që shikon njerëzit nëpër shpinë, nuk është në gjendje të jetë i drejtë. Mantëla e tij nuk e bën atë më të lartë se tjerët, por e bën atë i detyruar ndaj tjerëve.

Strejtësia për vërtetë – më tepër se vetëm shikimi formales

Gjyqi i mirëdijshëm nuk duhet të jetë vetëm observues pasiv. Ai duhet të strehohet aktivisht për të vendosur vërtetën. Kjo nuk thotë se ai duhet të zëvendësojë anën e akuzës ose mbrojtjes. Por ai duhet të merret me rregull shohët, t’i pyesë pyetjet e dyshimit, t’i kontrollojë kontradiktat. Ai nuk mund të jetë i qetë, kur ai shkon se procesi është duke u bërë një farç.

Strejtësia për vërtetë është gjithashtu gati për të pranuar gabimin e tij dhe për t’i riparuar atë. Gjyqi nuk duhet të martojë praninë e vendimit, kur paraqiten faktët e reja. Autoriteti i tij ndryshohet jo nga i paçështia, por nga e drejta.

Disiplina e vetes dhe përgjegjësia

Gjyqi ka përgjegjësi jo vetëm ndaj ligjit, por edhe ndaj shoqërisë, ndaj historisë. Vendimet e tij duhet të jenë motivuar, qartë dhe argumentuar. Ai nuk duhet të mbyllë mbushje ose burokracine. Çdo gjykatë ndodhë akt publik që duhet të mbështetet nga kohët e ardhshme.

Disiplina e vetes shfaqet gjithashtu në mënyrën e cila gjyqi kryen procesin. Ai nuk duhet të lejojë familljare, nuk duhet të martojë emozionet, nuk duhet t’i shfaqë irritimin ose përshtatjen. Gjyqi është shembull i qendrës dhe shpirtit. Kjo kërkon punë të vazhdueshme mbi veten.

Profesion i dyshimtë, jo vetëm profesion

Në fund të gjithëve, më tepërta që gjendet në punën e gjyqtit është profesi. Që qëndruar gjyqi është jo punë me 9 deri 6. Ai është jetë, ku drejtësia bëhet vlerë më e rëndësishme. Gjyqi që e shkon me këtë detyrë si me karierë, nuk do të jetë i mirëdijshëm. Drejtësia fillon kur mbyllet koristi. Ajo kërkon vjetarësi, qëndrim, qëndrim.

Nëse gjyqi mbahet brenda këtë sentim – sentim për shërbimin e vërtetës, ato gjitha tjera: ditja, përvojë, aftësi – bëhen vetëm instrument. Në fund, është qëndrimi i qartë që bën gjyqtin jo vetëm jurist, por më tej mbrojtës të drejtësisë.

Permanent link to this publication: