Isolimi dhe e dashurisë: lidhja paradoksale prej pikës së shkencës

Hyrja: fenomen i dyfishtë

Isolimi dhe e dashurisë tradicionalisht shihen si antonime — gjesta që përjashtohen njëri tjetrit. Megjithatë, studimet moderne në psikologji, neirobiologji dhe sociologji tregojnë një lidhje më komplekse, paradoksale dhe shumëfishte. Shkruhet, se isolimi mund të jetë si i tokshëm, ashtu edhe i gjelbër për psikikën njerëzore, ndërsa efekti i tij në subjektivitetin e dashurisë (termi shkencor që është i afërt me "e dashurisja") varet nga tipi, gjatësia dhe, më e rëndësishme, e qartësia.

Isolimi si lëndë: neirobiologjia e izolimit social

Më shumë se një e ardhurë e evolucionare, pjesëmarrja në grup ishte çështje e jetës. Nuk është e papërshtatshme, se mendja tone "përgjigjet" izolimin me lëndë fizike. Studimet klasike të Naomì Aizenbarguer (Universiteti i Kalifornisë) me përdorim të fMRTP tregojnë se kur ndodhet sociali i shpallur, aktivizohen ato zona të mendjes që edhe kur ndodhet lëndë fizike — këtë gjëtë prejardhjen nga kora e para e përmes dhe zoni i detit. Isolimi i gjatë çënon sërish reaksione stressi: rritet niveli i kortizolit, u rrit aktiviteti i inflamatuarit të trupit, u dëmtua nia.

Fakti interesant: Metaanaliza e vitit 2015, që bashkëngëzon të dhëna nga 70 studime dhe 3,4 milionë pjesëmarrës, tregoi se isolimi i gjatë i osirët (nuk është i zgjedhur) rrit rreth 26% rrizikin e vdekjes të parakohshme — efekt që është i barabartë me osozitet ose me 15 sigare parë gjëndje.

Ajët e izolimit të detyruar, të paqarkulluar, janë prognostikator të fuqishëm i depresionit, i trishtimit dhe i rëndësishëm të nivujve të dashurisë. Ai formon një rreth i keq: sentimi i izolimit e bën njeriun e jashtëzakonshëm të ndjeshëm ndaj minacave sociale, duke e bërë atë të interpretojë si neutrala si mina, që udhëron në më shumë izolim.

Isolimi i qartë: vetëizolimi i志愿ar i rrugëja për tek vetë

Por ekziston një fenomen e tillë, isolimi i志愿ar i qartë (solitude). Kjo është gjëtë kur njeriu zgjedh të qëndrojë vetëm për tu rihuajtur, për të rifleksuar ose për të krijuar. Në këtë rast, isolimi më qartë është burim, jo kështu lëndë.

Pshikologët, si Michaï Csikszentmihalyi, autor i teorisë "flow", theksojnë se për arritjen e gjendjes së shtypur në aktivitet (që është komponenti kyç i dashurisë) zakonisht kërkojnë periudha të mungesës së stimulimeve sociale jashtëzakonshme. Studimet neirobiologjike e konfirmojnë: në gjendjen e qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qendrës së qend
© library.rs

Permanent link to this publication: