Libmonster ID: RS-4806

Ekonomija i klima: od resursnog determinizma do antropogenne transformacije

Uvod: Klima kao temelj i ugroza ekonomskog sistema

Veza između klime i ekonomije je jedna od najstarijih i najaktuelnijih u društvenim naukama. Istoriski je klima formirala zasobnu bazu i transportne koridore, određujući specijalizaciju regiona i njihove razvojne putanje. U 21. veku, ta veza je dobila dramatično novu dimenziju: antropogeničko izmjenjavanje klime iz ekološkog pozadinska je pretvorilo se u ključni makroekonomski rizik, sposoban da destabilizuje globalne finansijske sisteme, lance dostave i društvenu stabilnost. Takođe, klima se istovremeno pojavljuje kao izvorno uslov i krajnji izazov za ekonomsku aktivnost.

Istoriska perspektiva: Klima kao arhitekta ekonomija

Resursni determinizam i poljoprivreda: Doindustrijske ekonomije su direktno ovisile o agroklimatskom potencijalu. Nivo padavina, dužina vegetacijskog perioda i prosečne godišnje temperature su određivali koje kulture mogu biti uzgajane (žito u umjerenoj zoni, riža u monsunskoj Aziji), što, u svom delu, uticalo na gustinu naseljenosti, strukturu društva i državnosti. «Žitarice» civilizacije (Egipat, Mezopotamija) su se formirale u rečnim dolinama sa predviđivim poplavama.

Klima i transport: Ledeni pokrov je određivao navigaciju na severu, monsuni — morsku trgovinu u Indijskom oceanu. Do izbijanja parnog topila i klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klima klim
© library.rs

Permanent link to this publication:

https://library.rs/m/articles/view/Ekonomija-i-klimat

Similar publications: LSerbia LWorld Y G


Publisher:

Наука Србије → Contacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://library.rs/Nauka

Find other author's materials at: Libmonster (all the World) • Google • Yandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Ekonomija i klimat // Belgrade: Library of Serbia (LIBRARY.RS). Updated: 08.01.2026. URL: https://library.rs/m/articles/view/Ekonomija-i-klimat (date of access: 16.11.2026).

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Related topics
Publisher
134 views → rating
08.01.2026 (312 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
Predvidi razvoja človeštva do leta 2100, demografija, staranje, KI, tehnologije, klimat, scenariji, ekonomija, resursi, prebivalstvo
Catalog: Geography 
47 days ago · From Slovenija
Razlike med rusi in kazahstani: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, zgodovinsko nasledje.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Slovenija
Diferencat e rusveve nga kazaxhet: gjuha, kulturë, religjioni, traditat, kuzhinë, mentali, klimat, trashëgimia historike.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Shqipëria
Razliku između Rusa i Kazahstana: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, povijesno naslijeđe.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Znanost Hrvatske
Razlike između Rusa i Kazaha: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, istoričko naslijeđe.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Bosna
Ruski razlikе od Kazakha: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, istoričko nasleđе.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Наука Србије
Razliky kazahov od belorusov: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, zgodovinsko nasledstvo.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Slovenija
razlikе kazaški od beloruskih: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, istoričko naslijeđe.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Bosna
Razlike između Kazaha i Belarusaca: jezik, kultura, religija, tradicije, kuhinja, mentalitet, klimat, istorijsko nasleđe.
Catalog: Cultural Studies 
77 days ago · From Наука Србије
Kakše države bodo izginile zaradi globalnega grebanja: Tuvalu, Maledivi, Kiribati, Marshallov otoki. Ogrožena so nizkih otokov države zaradi zaplavljenja.
Catalog: Geography 
84 days ago · From Slovenija

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

LIBRARY.RS - Serbian Digital Library

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

›
›
Ekonomija i klimat
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: RS LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Serbian Digital Library ® All rights reserved.
2014-2026, LIBRARY.RS is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Serbia


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android