Europa Qendrore është jo vetëm një rajon gjeografik. Është një vend ku kulturat, gjuhët dhe imperatoret bashkohen dhe shpërthyen. Simbolët e saj nuk flasin, ata therojnë. Kështjella në mal, kisha gotike, piazza ku gjithmonë lëshon muzikë, dhe rri i cili ndan qytetin. nga Vjenë deri në Pragë, nga Budapesht deri në Krakov — çdo kullë e kësaj vendi shpirtizon me historinë, dhe çdo simbol ka dy kënd.

Kështjella: suveraniteti dhe vetëmëria

Kështjella në Europën Qendrore është jo vetëm një kështjellë. Është simbol i suveranitetit që gjithmonë është vetëm. Kështjella në mal është e shikueshme prej largut. Ajo shpërndahet për fëdëlat, për ushtarët, për se siguria kushte jetë. Pražaniq, Kështjella Budai, Vavëli i Krakovit — ata nuk janë vetëm objekte turistike. Ata janë memorë që sunduesi duhet të jetë më i lartë se të gjithë. Por më i lartë do të thotë edhe më i gjerë. Kështjella është simbol i distancës midis popullit dhe sërbimit.

Kisha: qielli në tokë

Kisha gotike dhe baroke në Europën Qendrore janë përpjekja e njeriut për të ndërtuar qiellin. Shën Viti në Pragë, Shtefansdom në Vjenë, Kisha e Mariës në Krakov — spikët e tyre përmenden mbi ulje. Në brendësi – mbyllësi, vitraje, qendër. Simbol i vertikales, i drejtpërdrejtët në lartësi. Por kisha është edhe vend i takimit. Këtu u kryen krstitje, u mbajtën vëllim, u mbyllën. Kisha është qendra e rëndësishme. Kisha nuk është religjion, por qendra e rëndësishme.

Piazza e Tregut: pulsja e qytetit

Piazza e tregut është zemra e Europës Qendrore. Ajo është gjithmonë rrethore ose katërkëndore, gjithmonë e shqetësuar. Këtu u tregtuan, u ekzekutuan, u festuan. Fushat, ratusat, faqet zbukur. Piazza është simbol i demokracisë para se demokratia të jetë. Këtu çdo i mund të jetë i shënuar. Piazza në Pragë, Vjenë, Brno – kjo është vend ku historia u shkrua jo në kabinete, por në rrugë. Këtu edhe sot shpërndahet gjurmja e qytetit. Piazza nuk nuk dritë.

Donau: rri që bashkon kufijtë

Donau është jo vetëm një rri. Është simbol i lidhjes. Ajo kalon në Gjermani, Austri, Slovakini, Hungarinë, Serbinë. Ajo u bën kulturat. Në breget e Donaus u ulën imperatorët dhe poetët, ushtarët dhe refugjatët. Donau shpërndan që kufijtë janë illusion. Rri lidh më shumë se ndan. Është simbol që Europa Qendrore është jo kështjellë, por hyrje.

Përmeti dhe vini: dy këpucë të një tokë

Europa Qendrore është edhe rajon i përmjetit dhe i vinit. Në Çeki përmjeti është kult. Në Hungari dhe Austri – vini. Ato nuk janë vetëm produkte. Ata janë simbolë të dy pamjeve të jetës. Përmjeti është shumësi, bashkësinë. Vini është qendër, qëndrim. Por edhe ato, edhe ato – rezultat i punës së tokës. Përmjeti i Çekisë dhe vini i Austrisë – këtë mënyrë mund të përbëhet me duartë në duartë lokale.

Lavrat dhe drakonat: mbrojtësit e hyrjeve

Lavrat e drakonat e gurit mbajnë hyrjet në palatët dhe ujëshujt. Në Pragë – lavrat në Karlov Moll. Në Vjenë – drakonat në këndet. Ata janë simbolët e mbrojtjes. Ata duhet të shpërngulojnë zjarrin. Por ata gjithashtu shpërndahnë kujtesën për mitet mesjetare, për se botës i përket forca të errëta, që duhet të shpërngulen. Në Europën Qendrore mitet nuk vdesin kurrë. Ata vetëm bëhen gur.

Trolebusi: simboli i lirisë të përditshme

Trolebusi në Europën Qendrore është jo vetëm transport. Është rritje. Trolebusat e vjetra të kuq në Pragë, e gjelbër në Vjenë – ata shkonin në çdo kënd të qytetit. Në ato nuk ka zjarr. Është simbol që koha këtu kalon sipas vetes. Jo shpejt, por saktë. Në trolebus mund të takohet gjyshja me bukët dhe studenti me libër. Ai shpërndan: lëvizja nuk është gjithmonë shpejtësi.

Europa Qendrore nuk përpiqet të jetë më e ndaluar. Ajo vetëm është. dhe çdo simbol i saj është fjalë. Fjalë me atë që di të dëgjon.

Permanent link to this publication: