Shi qartët shqiptar thonë se vetëm janë më inteligjentë? Analiza e mendimit dhe realitetit

Është një nga stereotipet më gjallë dhe më konfliktuale. Është e rëndësishme që të ndahet dy gjëra: auto-perceptimi brenda kulturës hebrenjore dhe stereotipi jashtëm, i cili shpesh ka origjinë antisemitike.

Anshterimi i shkurtër: shumica e hebrenjve mos e mendojnë se janë "më inteligjentë" në mënyrë biologjike. Kjo është më tepër një etiketë jashtëm. Kësogjithëse, brenda komunitetit ekziston një kulturë e arsimit dhe inteligjencës, që ka krijuar këtë mendim.

Janë të tilla analiza më detajuar se prej se kur rrjedh kjo perceptim.

1. Stereotipi duke sytë antisemitët

Paradoxoni është se idea e "inteligjencës hebrenjore" është dy ana e një medalje. Për antisemitë, kjo është provë "hebrezët kanë këmbëndim". Për ata, se pothuajse gjithëkjo (në shkencë, financë, ligj), do të thotë se ata janë me kujdes, me kurrizim dhe bashkohen kundër tjerëve. Për hebrenjtë vetë, kjo është shpjegimi i jetës së tyre: në një botë ku ju u ndalua të posedoni tokë dhe të merretë me bujqësi (si në Evropën mesjetare), rruga e vetme për ekzistencë ishte gjuhetari, tregtimi, ligji, shkencat mjekësore.

2. Faktori kulturore: "Duhet të mësojësh"

Në judaizëm, mësimi i teksteve مقدسة (Tora, Talmud) nuk ishte vetëm përkthim i klerikëve të zgjedhur. Gjuhetari dhe aftësia për të lexuar ishin detyrimi i çdo burri. Kjo ka krijuar një kulturë unike. Kujdesi i librit: në Evropën e krishterë, gjatë kohës së gjatë, edhe mbretërit nuk kanë qenë gjuhetarë. Në hebrenjtë, rabin (mësuesi) ishte më i respektuar se biznesmeni i pasur. Metoda Talmudike: mësimi i Talmudit është dot vetëm mësimi, por debata logjike, kërkimi i kontradiktave, argumentimi. Gjatë shekujve, fëmijët hebrenj kanë trejnë mendjen si tjerët kanë trejnë trupin në turniret e luftës.

3. Faktori historik: ndalimi i punës "fizike"

Në mesjetë në Evropë, hebrenjve shpesh u ndalua të posedonin tokë dhe të bëhen anëtarë të gildive të mesme (krishterët u ndaluan të dhënë para me interes). Qëndrueshmëria e tyre ishte "punë intelektuale": mbikëqyrja, burimi, ligji, shkencat mjekësore, tregtimi. Kjo "seleksion i natural" gjatë shumë gjenerata ka krijuar lidhjen "hebrez - punë intelektuale".

4. të dhënat shkencore: janë ata më inteligjentë?

Studimet IQ tregon se hebrenjtë ashenazi (hebrezët evropianë) kanë mesatarisht 0,5–1 devijim standart më lartë se mesatarja (rreth 110–115 kundër 100). Veçanërisht lartë janë inteligjencia verbale dhe matematikore.

Pse kjo? Ka dy versione kryesore.

Mësime si pagesa për gjenialitetin. Te ashenazit shpesh iu gjejnë sëmundje gjenetike (p.sh., sëmundja e Tej-Sax). Shtypja u zbulua se ata që kanë mutacione mutante në një ekzemplar kanë nivel më të lartë inteligjencë (më e mirë mijeleza e sinjaleve). Në kushte jetës në getto dhe persekutime, seleksioni natural mund të krijojë këto mutacione.

Seleksioni sociokultural. Në komunitetet hebrenj, burrat më inteligjentë dhe më arsimuar ishin më të dëshiruarë si bashkëshortë (shpesh shumë të varfë, por "iešibotnikë" të gjenialët u martuan me fëmijët e biznesmenjve të pasur). Mobilizimi social ishhte gjatë inteligjencës, jo përmes fuqisë fizike ose pasurisë.

Shënim i rëndësishëm: gjithashtu ekzistojnë grupe të tjera të inteligjenteve

Se duhet të merrim statistikën botërore, ashenazit janë rrethi i parë sipas çmimit Nobel. Por, në testet e tanishme PISA, më të lartët shkallët tregojnë kinezët, singaporët, koret. Inteligjencia varet nga kultura dhe sistemi i arsimit, jo nga gjakmarrja.

Përfundim

Hebrenjtë nuk e mendojnë se janë "më inteligjentë" në mënyrë shoviniste ("ne jemi rasa më e lartë"). Por, ata (dhe gjithë botës) kanë vërejtur se gjatë shekujve, kushtet e krijuara (ndalimi i luftës dhe bujqësisë + kulturë e mësimit) i kanë bërë ato shumë konkurrueshëm në botën e ideve, teknologjive dhe monetave.

Anshterimi më i saktë: ata e mendojnë se mjedisi dhe tradita i kanë bërë ato të zhvillojnë mendjen për të jetuar, dhe kjo ka punuar.

Permanent link to this publication: