Umjetnici škole Pariza s beloruskim porekлом: trijumf i tragiđija "začaranih putnika"

Uvod: Pariz kao nova domovina

Škola Pariza (École de Paris) — neformalna zajednica umjetnika imigranata koji su radili u glavnom gradu Francuske u prvoj polovini XX veka — nije zamisliva bez snažnog "slavjanskog tragova". Među njima, oni koji su poticali iz teritorija današnje Belorusije (tада u sastavu Ruske imperije, a nakon 1921. godine — Zapadne Belorusije u sastavu Poljske) su činili jednu od najjačih i najtragičnijih grupe. Ovi umjetnici, često židovskog porekla, su prošli put iz lokalnih "štetlova" do središta svetskog umetnosti, donoseći sa sobom posebnu emocionalnu intenzitetu, sintezu narodnih tradicija i avantgardnih istraživanja. njihovi životi su postali simbolom kreativne slobode i istorijskih katastrofa epohe.

1. Istoriski kontekst: put iz "črne zone"

Na rubu veka, mladi talentovan židov iz Vitebska, Minska ili Grodna je imao samo dva puta do profesionalne karijere: Sankt Petersburg (s njegovim strogim kvotama) ili inostranstvo. Pariz, simbol slobode i Mecca modernog umetnosti, je postao magnet. Umjetnici su odlazili, spašavajući se od siromaštva, progona i religijskih ograničenja, vodeći u svom posagu sjećanje na svjetlarstvo folklora, estetiku ljudskih novina i mistično haskidsko svetovno gledište. To nasleđje, propušteno kroz filtre postimpresionizma, kubizma i ekspresionizma, je dalo jedinstven spaj, koji je određio njihov stil.

2. Ključne figure i njihov doprinos

1. Marko Šagal (1887-1985) — vitebski mistik.
Neposredno poznatiji predstavnik. Rođen u Vitebsku, došao je u Pariz 1911. godine. Ne pridruživši se nikomom tekućnosti, je stvorio sopstveni prepoznatljiv poetično-simbolički svet, gdje lete zaljubljeni, gajde na krovovima, i gdje se provincijski Vitebsk miješa sa pariskim vidovima. Šagal je postao mостовnik između istočnoevropske židovske kulture i evropskog modernizma. njegove dela nisu samo sjećanja, već mitologizacija izgubljenog sveta. Nakon rata, je postao svetski poznat, njegovi vitraži i freske su ukrašavali katedrale i operne teatre diljem sveta.

2. Haim Sutjin (1893-1943) — "prokleti" ekspresionist.
Rođen u Smilovičima pod Minskom u siromašnoj obitelji. U Parizu od 1913. godine, bio je prijatelj s Modiljani. Sutjin je glavni "ekspresionist" škole Pariza. njegova moćna, bolno-čuvena slikarska umjetnost, sa bujom deformisanih oblika i žestokih boja ("Tešća goveda", portreti), je posvećena temama patnje, smrti i tijela. On je radikalizovao slikarsku teksturu, dovodeći je do fiziološke intenziteta. njegova dramatična život (glod, bolesti, skitavanje) i smrt od peritona da u okupiranom Parizu, gdje nije uspio evakuirati, su završili obraz "tragičnog genija"。

3. Osip Cadkin (1890-1967) — kipar-kubista.
Rođen u Smolensku (po drugim podacima, u Vitebskoj pokrajini), učio je u Vitebsku. U Parizu od 1909. godine. Cadkin je postao jedan od vodećih kipara kubističkog pravca. njegove dela ("Muzičari", "Žena sa vjenčićem") se karakterišu geometrizacijom i raščlanjenjem oblika, stvaranjem "negativnog" prostora unutar kipa. Nakon Prve svetske vojne, u kojoj je bio dobrovoljac-sanitarian, njegov stil je evoluirao ka većoj ekspresiji i monumentalnosti. najpoznatija dela — antivojni spomenik "Razrušeni grad" u Roterdamu (1953), koji prikazuje kričuću figuru sa izvucenim srcem.

4. Mihail Kikojin (1892-1968) i Pinhus Kremen (1890-1981) — "vitebski školski kolega".
Oba su rođena u selima pod Vitebskom (žlobin, žaludok), učili su zajedno sa Šagalom u školi Judela Pena. U Parizu su oboji prošli put od postimpresionizma do žarkog, sastavnog stila. Kikojin je poznat po svom natpisu, interijerima i pejzažima Provence, punim svetlosti i energičnim mazkom. Kremen, majstor portreta i nju, takođe je stvarao lirske scene pariskog života. njihovo delo je primer uspešne integracije u francusku umetničku tradiciju sa očuvanjem posebne "slavjanske" emocionalne toplote.

Interesantan fakt: Škola risanja i slikarstva Judela Pena u Vitebsku, koju su posjećivali Šagal, Kikojin, Kremen, a takođe i Lisicki i Maljevič (koji je tamo predavao), je postala jedinstveni "inkubator" talenata za školu Pariza i ruski avangard. Pen, iako je ostao u Sovjetskom Savezu (bio je ubijen 1937), je bio njihov prvi učitelj, koji im je dao profesionalne osnove.

3. Opšte karakteristike i jedinstveni doprinos

Umjetnici beloruskog porekla su u školu Pariza uveli niz određujućih kvaliteta:

Ekspresionistička napetost: Čak i unutar figurativne slikarstva, njihova dela su se odlikovala povećanom emocionalnošću, deformacijom oblika radi izražajnosti, dramatičnim kolorem.

Nostalgični lirizam i mitologizacija prošlosti: Posebno kod Šagala i delimično kod Kikoina. njihovo umjetnost je postala elegija prema nestajućem svetu istočnoevropskog židovstva.

Intenzitet slikarske materije: Pastozan, čujeći mazak, rad sa gustom, skoro kiparskom teksturom boje (posebno kod Sutina i Cadkina u kiparstvu).

Marginalnost kao kreativna pozicija: Budući "stranci" i u rodnim selima, i u novoj sredini, su razvili oštri, često kritičan pogled na svet, što je podupirao njihovu kreativnu individualnost.

4. Tragedija rata i nasleđe

Druga svetska vojna i Holokost su postale katastrofalne oznake za mnoge. Sutjin je skrivao, umro od bolesti. Osip Ljubic (1896-1990), rođen u Grodna, prošao je logore, ali je preživio. njihova zajednička domovina — selja Belorusije — su uništili nacisti zajedno sa većim delom židovskog stanovništva. Tako je umjetnost ovih majstora dobila značenje spomenika i svjedočanstva kulture, koja je izbrisana sa lica zemlje.

zaključak: između Vitebska i Montparnasa

Umjetnici škole Pariza s beloruskim porekлом su izveli, možda, najgolubiji kulturalni prekid: od zatvorenog sveta "čorne zone" do avangarda svjetske glave umetnosti. Oni nisu potpuno asimilisani, ali nisu ostali ni u gettu nостalgičnosti. Umesto toga, su transformisali sopstveni jedinstveni iskustvo u univerzalni umetnički jezik, koji je bogatio evropski modernizam.

njihovi životi su istorija prenošenja, kreativne volje i nevjerojatne životne snage. Oni su dokazali da se provincijsko poreklo ne predstavlja prepreku za globalno priznanje, a kulturalna sjećanja, čak i najtraumatičnija, mogu postati izvor najjačeg umetnosti. Danas, njihova dela ukrašavaju najbolje muzeje sveta, postajući ne samo estetski objekti, već i živi dokumenti epohe, koji su spojili radost kreativnosti i tužnost istorijskih gubitaka.

Permanent link to this publication: