Historia e Tropis është një shpërndarje e pandërprerë e mitit dhe realitetit, që gjatë mijëvjeçarësh ka qenë e ngjarshme për vizionin njerëzor. Qyteti, i liruar nga Homer në \"Ilijadën\", për një kohë të gjatë ishte konsideruar vetëm si fantastik, deri sa në shekullin e nëntëmbëdhjetë arkeologët nuk e kanë provuar ekzistencën e saj reale. Tropa është bërë simbol jo vetëm i një luftës së vjetër, por edhe i dashurisë së shkencëtarëve që besonin në saktësinë e legendëve.

Lufta legjendare: miti që është bërë themel i kulturës evropiane

sipas epikut grek të vjetër, Lufta Trojake fillua me plaghitjen e Elenes, gruan e spartakut Menelau, nga Perisi, mbreti i Tropis. Kjo ngjarje i çoi në një osadë e gjatë të qytetit me forcat bashkuara të ahevet. Epizodi më i njohur i luftës është plani i Odiseut me kon te kollon, që lejoi grekët të hyjnë në qytet dhe ta rrëzojnë atë.

Historianët besojnë se lufta mund të ketë pasur rreth gjysmë mijëvjeçarësh para së krishtit dhe të jetë një reflex i konfliktit real të mikenëve grekë me banorët e Tropadës për kontrollin e kanaleve që dërgohen në Detin E zi. Megjithatë, epikt i Homerit nuk është kronik historike, por një kombinim i mitit, legendës dhe fantastikisë poetike, ku realiteti është përzier me ndërhyrjen e perëndive.

Discovery arkeologjike: si Henrih Shliman e gjeti Tropën

Për shekuj të gjatë Tropa u konsiderua vetëm si qytet mitologjik. Momenti i rëndësishëm u bë ekspedimet arkeologjike të arkeologut gjerman amateur Henrih Shliman, që u filluan në vitin 1870 në malin e Gissarlikut në Turqi. Motivuar nga dëshira për t'ë provuar realitetin e heroëve homerianë, Shliman, duke u udhëhequr nga teksti i \"Ilijadës\" dhe shkruarve topografikë, zgjodhi këtë vend. Gjatë ekspedimit u gjetën rrëshina e disa qyteteve që u ndodhën njëri mbi tjetër. Shliman ishte thjesht i sigurt se ai e ka gjetur atë Tropë që u rrëzua nga grekët, dhe gjithashtu deklaroi gjetjen e \"kladi të Prjamit\", i cili, si pas, u zbulua se i përkiste periudhës më të hershme.

Nganjëherë me interpretime gabimtare dhe metoda varur, gjetja e Shlimanit u bë një shkencë dhe dëmonoi se zakonisht pas mitet ekziston realiteti historike. Megjithatë, shkencëtaret modernë besojnë se Tropa homeriane është më tepër se sytëtëtë e Shlimanit.

Trashëgimia e Tropës në kulturën botërore

Historia e Tropës dhe luftës trojake është një prej temave më të rëndësishme në letërsinë perëndimore dhe artin. Përveç epikut homerian, ngjarjet e luftës janë përfshirë edhe në vepra të tjera antike, si \"Eniada\" e Vergilit, që tregon fluturimin e heroit trojanik Eniaja dhe themelimin e Romës.

Në Evropën mesjetare legjendat e Tropës u bënë shumë të populllore. U besonte se shumë dinastitë evropiane i kanë origjinën nga heroët trojanik, si francezët Merovingjët dhe Anglezët, sipas legjendës, i kanë origjinën nga Broti Trojanik - themeluesi legendar i Angliut.

Imazhet e heroëve trojanik - Akhille, Hektor, Parisi, Elena - janë arxetipët në kulturën botërore, ndërsa qyteti është bërë simbol i rënies, rrëzimit dhe vdekjes së civilizimeve të mëdha. Shprehja \"kon i Tropës\" është bërë e përdorshme për të shprehur një minaccë të fshehur.

Tropa sot: park arkeologjik dhe objekt UNESCO

Në vitin 1988 gjetjet arkeologjike në Gissarlik u përfshinë në listën e trashëgimisë botërore të UNESCO-s. Tani në këtë vend gjendet parki arkeologjik, ku kryejnë ekspedime dhe është hapur muzeu për vizitorët. Turistët mund të shihen rrëshinat e murave, kullave dhe shtëpive që përbëjnë katër perioda të qytetit, që kopsin nga shekulli i bronzit deri në periudhën romake. Studimet vazhdojnë edhe në shekullin XXI, duke zbuluar çdo ditë më shumë sekrete të këtij qyteti të famshëm, ku miti dhe realiteti u bashkuan përjetë.

Permanent link to this publication: