Kampionati i Botës 2026 në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksik do jetë i madhësisë në historinë: 48 kombetare, 104 ndeshje, 16 qytete. Por më tepër — FIFA ka pranuar një seri rregullash të reja, të cilat do ndryshojnë lojën në qëndër. Ato janë me qëllim të bëjnë futbollin më zbulues, e drejtë dhe dinamik. Kemi përshkruar të gjitha shtimtjet, të cilat do shihen nga tifozët.

48 kombetare dhe formati i ri i play-off

Për herë të parë në historinë e kampionatit botëror, 48 kombetare marrin pjesë. Ata janë ndarë në 12 grupe me 4 kombetare. Në play-off dalen 32 kombetare: 12 fituesit e grupeve, 12 kombetare që kanë qenë në vendin e dytë, dhe 8 më të mirët nga ata që kanë qenë në vendin e tretë. Ky thotë se edhe vendi i tretë në grup mund të jë vendim për 1/16 të finalet. Sistemi i zgjedhjes së vendit të tretë: krahasohet me pikat, diferenca e gjuajt, gjuajtja e zbatur, vlera disiplinare. Kjo do mbajë dramën në grupe deri në fund. Në 1/16 të finalet kombetaret e largohen sipas sistemit olimpik. Gjithsej ndeshje play-off janë 32 (16+8+4+2+2? nuk, llogaritjen: 1/16 e finalet — 16 ndeshje, 1/8 — 8, çerekfinalet — 4, finalja dhe ndeshja për vendin e tretë — 2, gjithsej 32). Lojtarët do jetojnë 8 ndeshje, nëse do arrijnë deri në final. Kjo është provë e kupturisë.

Gjithështat e reja dhe lista e zgjedhjes e zgjeruar

FIFA ka rritur numrin maksimal të zërvave me pesë deri në sytë në kohën e parë. Sëbashku, mund të bëhet zërvëzim shtesë në kohën e mëtejshme. Kështu, trajneri mund t’i përdorë deri në gjashtë zërvëzime për ndeshje. Lista e zgjedhjes u zgjerua: tani përfshihet 26 lojtarë (të fundit 23). Por në kuzhinën e rezervave ka 15 polivalët dhe 2 vrasës. Ky lejon trajnerët të rrotullojnë më aktiv komandën, duke parë në kalendarin e ngushtë. Edhe përgjithmonë është e lejuar të bëhet zërvëzim në tri fusha plus në perëndim, si dhe më parë, por me numër më të madh.

Ofsajdi: rregulli i Vengerit

Pranohet i tilli rregulli i quajtur "rregulli i Vengerit" (sipas emrit të ish-trajnerit Arsene Venger, tani drejtor i zhvillimit botëror të futbollit FIFA). Ofsajdi përcaktohet vetëm nëse midis lojtarit të sulmit dhe linjes së mbrojtjes së kundërshtarit nuk ka zozë e dukshme. Të tjera, nëse pjesë e tij së lojtarit, me të cilën ai mund t’i gjuajë (koka, trupi, këmbët), është në një linjë me mbrojtësin — ofsa nuk përcaktohet. Ky duhet të stimulojë futbollin e sulmit. Sipas testimeve paraprake, numri i gjuajtjeve të anuluar për shkak të ofsa me qëndër millimetrit nuk do të jetë më 70%.

Sistemi i re i videopomocjes: VAR Lite

Në vend të sistemit me videoshtë në dhomën e videoshtës, tani përdoret VAR i thjeshtë. Çdo ndeshje shërbyet nga dy videopomocës, të cilët janë drejtpërdrejt në stadion. Rruga e tyre është të kontrollojnë gjuajtjet, penaltit, kartonat e kuq, dhe identifikimin gabues. Por ndryshimet: trajnerët kanë të drejtën të përdorin një chellend (kallënd) për ndeshje. Nëse chellendi është i suksesshëm (besimi i gjyqtarit ishte gabues), drejtja mbahet. Nëse nuk është – trajneri humbë mundësinë të kallëndojë VAR në ndeshjen e atët. Chellendi mund të përdoret vetëm për momente e diskutueshme, përveç gjuajtjeve. Ky i ngadalëson lojën dhe i ul numrin e mbështesimeve të tashmë.

Penalti: gjuajtja me rrëshirë dhe "driblini" e vrasësit

Rregulli i ri: gjatë ekzekutimit të penaltit, vrasëri nuk është i detyruar të qëndrojë në linjën, por nuk mund të lëvizë para se të gjuajë. I lejuhet të lëvizë drejtpërdrejtës në linjë, të lëvizë me dorët, por nuk duhet të largohet prej saj. Por inovacioni më i madh është se bërësi mund të përdorë meçën vetëm një herë, por lejuhet rrëshirë e shkurtër me përmirësim para gjuajtjes. Nuk lejohen "driblini" e penaltit" (kada lojtari bën pausë dhe bën gjuajtjen kur vrasëri ka qenë i rrethuar). Të tilla penalti do të rikthihen. Në seri penalti pas ndeshjes, nëse rreshti i mbajtur mbahet i barabartë pas gjuajtjeve të pesë, gjithmonë e gjuajtja më tej bëhet me qendër (si në hoke) – lojtari fillon me rrethin e qendrës dhe duhet të gjuajë për 8 sekonda.

Simulimi: kartona e gjelbër dhe shikimi me video

FIFA ka rritur luftën kundër simulimeve (nërëzimit). Nëse VAR e fikser simulimin (ndërmjetësi i pa kontaktit, i cili ka çuar në asgjëzim ose penalti), lojtari merr kartonin e gjelbër. Në simulimin e dytë në turnament – diskvalifikim për një ndeshje. Gjyqi i fushës ka të drejtën të shikojë ripetimin në monitorin e tij dhe të anulojë vendosjen. Gjithashtu, ekipi i cilës iu akuzon për simulim masiv (3 ose më shumë lojtarë për ndeshje), sanksionohet me 10 000 francë zvicerane (rreth 10 000 euro). Ky duhet të pastrojë lojën nga teatraliteti.

kohët e përdorshme dhe "kohët shtesë së faktit"

Tani gjykëtari do të fikojë më struktërisht kohën kur topi nuk është i lojës. Mënia është të arritojë kohën e lojës të përdorshme deri në 60 minuta (tani mesatare 55-58). Nëpërmjet shërbimeve, si zërvat, faqet, penaltit, VAR, largimet e vrasësit, shërbimet do të shtohen sekundë për sekundë. Në fund, kohët e shtuara mund të arritojnë 8-12 minuta për kohë. Ky është testuar në turnamente e mëparshme. Tifozët do t’i mbajnë pacienca, por do t’i ketë më shumë futboll.

Teknologia "topi i inteligjent" dhe ofsa automatik

Topi në Kampionatin Botëror 2026 është i përshtatur me sensor, i cili përcakton momentin e ndërprerjes dhe akcelimin. Ky ndihmon sistemit të ofsit automatik: 10 kamera në stadion ndjekin pozicionin e lojtarëve dhe topit 50 herë në sekondë. Sa herë që ofsa përcaktohet, në orët e gjyqtarit dërgohet signali, dhe ai ndal lojën. Vëllimi është 2-3 sekonda. Ky është më i shpejt se VAR. Në raste të diskutueshme përdoret shikimi me video rezervë.

Kartonat e gjelbër: zbritja pas çerekfinales

Që të evitojësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësësëсësëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсëсë
© library.rs

Permanent link to this publication: