Libmonster ID: RS-5084

Çfarët e rëndësishme për të dëshiruar vetmu dhe tjerët në Ditën e Re të Vjetër: semantika traditës dhe psikologjia e dëshirave kuptueshme

Dëshirat para Ditës së Re të Vjetër (më 13 janar, në Ditën e Vasil) nuk janë vetëm formule ritualiste të mirëfshire. Në këtë kontekst kulturore tradicionale, ata kanë qenë deklaratat prognostike dhe programuese, ndërsa sipas psikologjisë së modernë dhe neirolingvistikës, ata janë instrumente të futurizmit pozitiv dhe konstruktimit të realitetit dëshiruar. Sishti i tyre, dhënë në këtë kohë specifike «kufi i kohës e vendit», ka një ngarkesë semantike veçantë.

1. Konteksti historiko-etnografik: magjia e ditës së parë.

Çelësi për kuptimin e rëndësisë së dëshirave gjendet në perceptimin e popullit për Ditën e Vasil (14 janar) si «dëshiruesë» për gjithë vitin. Në traditën slavë agrare, kjo ishte dita e zaklinjimit të prodhimit të arës dhe të mirëqenies. Ritualli «poshetja» (obshirja e shtëpisë me kundër) bashkohet me formulat verbale dëshiruese, si p.sh.: «Për shëndet, për mirëqenies, për vitin e ri!», «Urdhoni, Zoti, gjithë arën e gjithë, sipas kufijt, që janë të mëdha, dhe në fushë — me kopna!». Këto veprime dhe fjalët kanë qenë akt magjik «poshetje» të prosperitetit të ardhshëm. Dëshiruar qëndroni ndryshe, aktive pjesëmarrje në krijimin e ardhshëm, jo përmes pritjes passive.

Fact interesant: Në Polesë dhe rajonet tjera ekzistonte riti «kashës së Vasilit». Gjyshja përgatit kashë deri në erë, dhe sipas pamjes së saj, gjadherët gëztonin prgjedhje për vitin: kashi i plotë dhe kashi i thjeshtë me shpirtëzishtë kanë shënueshë shëndet dhe prodhim, ndërsa ai që shkon jashtë kufijt ose i errët — mizë. Pas prgjedhjeve, kashiu u shtet, me përmirësim (dhe përmirësim) e dëshirave që u dhënë. Kjo është një shembull i lidhjes të thellë midis dëshirës verbale, veprës dhe materialit (harta).

2. Mekanizmi i psikologjisë: prej dëshirës deri te instalimi.

Pshikologjia moderne (aproksimi kognitiv-behavioral, teoria e instalimit) shpjegon fuqinë e dëshirave përmes disa mekanizme:

Formimi i fokushit pozitiv të vëzhgimit: Kur flasin ose marrin një dëshirë, njeriu i drejton vëzhgimin e tij qartësisht tek vlera të caktuara (shëndet, dashurie, dot). Kjo shkon me lëvizjen e fokushit kognitiv nga problemit dhe mungesat tek burimet dhe objektivat, që është baza e mendimit pozitiv.

Anchorimi dhe prorokimi i vërtetë: Dëshira e qartë, e ngjyrosur emocionalisht, e dhënë në momentin e rëndësishëm, bëhet anchor i pozitiv. Në mënyrë që, duke u përballuar me çështjet, njeriu mund të kthehet me qartësi te këtë «anchor të burimit» i resursit. Sipas kësaj, duke marrë instalimin («le të ketë më shumë energji»), njeriu fillon qëndërsisht të vërehet sipas tij, realizojnë efektin Pygmalion në vetë.

Urbësimi i lidhjeve sociale: Akti i dëshirave të dyfishës është riti i konfirmimit të lidhjes dhe i mbështetjes së dyfishës. Ai lëviz nivelin e oksitocinës (hormonit i lidhjes), i fortëson sentimentin e pjesëmarrjes në grup ( familje, rreth i miqve), që është faktor i fortes së kënaqës së psikologjike.

3. Semantika e dëshirave kuptueshme: çfarë është e rëndësishme të dëshirojmë?

Sipas mëdhenjës së traditës dhe të këndejave psikologjike, mund të dallojmë disa kategori themelore, «të punueshme» të dëshirave.

A) Vetmu (punë e brendshme dhe refleksion):

«Miri brendshëm dhe qartësi e mendjes”: Kjo është dëshira themelore për regjulimin emocional dhe qartësinë kognitiv. Në kushte të papërgjegjshme dhe shumëfishtësisë së informacionit, paqja brendshme dhe aftësia për të qëndruar trëndafili janë burimet më të rëndësishme.

«Të gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë
© library.rs

Permanent link to this publication:

https://library.rs/m/articles/view/Festë-e-re-e-vjetër

Similar publications: LSerbia LWorld Y G


Publisher:

Shqipëria Contacts and other materials (articles, photo, files etc)

Author's official page at Libmonster: https://library.rs/Shqip%C3%ABria

Find other author's materials at: Libmonster (all the World)GoogleYandex

Permanent link for scientific papers (for citations):

Festë e re e vjetër! // Belgrade: Library of Serbia (LIBRARY.RS). Updated: 13.01.2026. URL: https://library.rs/m/articles/view/Festë-e-re-e-vjetër (date of access: 07.07.2026).

Comments:



Reviews of professional authors
Order by: 
Per page: 
 
  • There are no comments yet
Publisher
Shqipëria
Albania
104 views rating
13.01.2026 (175 days ago)
0 subscribers
Rating
0 votes
Related Articles
Koopërsia si princip fundamental i jetës
2 days ago · From Shqipëria
3 korrik - festi i pavarësisë së Bashkërisë së Bashkortostan për gjithmonë
Catalog: История 
4 days ago · From Shqipëria
Të festojtja e ditës së lindjes së fëmijës së vëllastër
Catalog: Лайфстайл 
31 days ago · From Shqipëria
Keqja me kumët e hibishit
43 days ago · From Shqipëria
25 shkurt - Ditët e Tatianës: me përgjegjim për këtë?
168 days ago · From Shqipëria
Dita e Shën Valentinit: historiku dhe moderniteti
172 days ago · From Shqipëria
Lidhja ngjarjeve të Kryqit të Krishtit dhe të Kryqizimit
174 days ago · From Shqipëria
Kujtimëri i Zoti: kuptimi i festës sot
174 days ago · From Shqipëria
Cikli i festëve të Krishtlindjeve
174 days ago · From Shqipëria
Vasiljeve večer në Vjetorin E Vjetër të Ri
174 days ago · From Shqipëria

New publications:

Popular with readers:

News from other countries:

LIBRARY.RS - Serbian Digital Library

Create your author's collection of articles, books, author's works, biographies, photographic documents, files. Save forever your author's legacy in digital form. Click here to register as an author.
Library Partners

Festë e re e vjetër!
 

Editorial Contacts
Chat for Authors: RS LIVE: We are in social networks:

About · News · For Advertisers

Serbian Digital Library ® All rights reserved.
2014-2026, LIBRARY.RS is a part of Libmonster, international library network (open map)
Keeping the heritage of Serbia


LIBMONSTER NETWORK ONE WORLD - ONE LIBRARY

US-Great Britain Sweden Serbia
Russia Belarus Ukraine Kazakhstan Moldova Tajikistan Estonia Russia-2 Belarus-2

Create and store your author's collection at Libmonster: articles, books, studies. Libmonster will spread your heritage all over the world (through a network of affiliates, partner libraries, search engines, social networks). You will be able to share a link to your profile with colleagues, students, readers and other interested parties, in order to acquaint them with your copyright heritage. Once you register, you have more than 100 tools at your disposal to build your own author collection. It's free: it was, it is, and it always will be.

Download app for Android