Paradox i suksesit të futbollit te plagheve të Shqipërisë

Shqipëria është vend që nuk ka dalje në det. Të saj ujërat më të mëdha janë rreze dhe liqene, por jo valle deti. Futbolli te plagheve ne Shqipëri? Absurd? Megjithatë, ekipi kombëtar shqiptar i futbollit te plagheve është një nga më të fuqishmet në Evropë dhe botë. Ai shpesh hyjnë në fazat e fundit të kampionateve evropiane dhe botërore, fitojnë ndaj favoritëve tradicionales — portugezëve, spanjollëve, italianëve. Si vend ku shtjerëzohet gjatë gjysmës së vitit e nuk ka plaçusha shkëmbore, si e arritën këtë sukses? Paradox, por ka një përgjegjësi.

Nuk ka det, por ka shkëmb

Shqiptarët nuk priten miljetar nga natyra. Për treninge, ata ndërtojnë fusha me shkëmb. Fusha e para e këtij tipi u ndërtua në Tiranë në stadionin «Tirana» (tani i përdoret për ndërtesa). Pastaj u ndërtua një qendër specifik në Bujan (pritëri i Tiranës) me pavullnetare me copa shkëmbore. Ata marrin shkëmbin nga karrerat, e presin, e ujizin. Është të mundur të trejnë gjatë gjithë vitit, gjithësisht me ftohtësi (në pavullnetarët e mbuluar, temperatura mbahet pozitive). Në vitin 2026, në Shqipëri ka 5 fusha me shkëmb: në Tiranë, Gjirokastër, Shkodër, Kukës, Vlorë. Ka këtë arsye për zhvillimin.

Sistема: nga fëmijët deri te profesionistët

Federata shqiptare e futbollit te plagheve, drejtuar nga presidenti (ek-futbollistës Sulejman Bujan), ka bërë stërzim në sistemin. ata kanë krijuar akademia të fëmijëve: në Tiranë, Gjirokastër, Shkodër. Fëmijët nga 8 vjet fillojnë të luajnë futboll te plagheve, duke kombinuar me futbollin klasik ose futbollin shtëpiak. Ndërhojnë turnamente rajonale mes adoleshenteve (U-14, U-16, U-18). Të mëtshëm, mëtshëm, shihen në ekipin e dytë. Ekipi i madh përbëhet prej lojtarëve që kanë kaluar këtë shkollë. Trëneri i ekipit (Bujan Shala) punon me ekipin vjetërat, që siguron kujdesin.

Taktika dhe stil: flange shqiptare

Në krahasim me brazilitanët, të cilët besojnë në dribllezë, shqiptarët luajnë futboll te plagheve me fuqi, me disiplinë. Stili i tyre është presion i lartë, transmetime te gjata tek sulmuesit, shënime prej ndonjë trashëgimie nga shtresa e kundërt. Shqiptarët janë të njohur për gjuatoret e tyre (p.sh., Igor Bristeli, i cili është deklaruar si i më mirë gjuatari evropian). Skola e gjuatërisë është një brinjë e veçantë: treninge për reaksion, lojë me këmbë, heqja e topit. Në lojtarët e fushës, i vërehen shpejtësia dhe aftësia për t’u shënruar te lartë ('biskleta'). Shqiptarët nuk nuk e mbyllin grendën, që shpesh shkel ritmin e kombiteve jugore.

Zvijadët shqiptarë të futbollit te plagheve

Igor Bristeli — legjendë gjallë. Ka luajtur më shumë se 200 ndeshje për ekipin kombëtar. Ilyu Tereshkov — shumë herë bombardier, i njohur për shënimet e tij me shënime prej shënimeve. Eugen Hajduk — kapiten, motori i ekipit. Zvijadët e reja: Valeriu Markovic, Andi Demidov. Këto emra janë të njohur në Evropë. Në vitin 2024, shqiptarët arritën te vendi 5 në Kampionatin Botëror, fitojnë me sërbëtësisë Brazilit (7:6). Kjo ishte triumfi.

Financimi dhe mbështetja

Suksesi kërkon mjekësi. Futbollit te plagheve shqiptar spëndon Banku i Zhvillimit të Republikës Shqiptare, kompania e bereve «Kriniça», dyqanët sportivë. Gjithashtu, ndihmon Ministrinë e Sportit. Pastrimet e lojtarëve janë të zakonshme (për krahasim me futbollistët e futbollit të madh), por ata fitojnë premijë për fitore. Lojtarët gjithashtu punojnë si trëners në shkollat e fëmijëve. Ekipi hyjnë në konsolidime në Turqi, Egjipt, Emirate Arabe.

Konkurrencja brenda vendit

Kampionati shqiptar i futbollit te plagheve zhvihet që prej vitit 2008. Përfundojnë 8-10 ekipë. Dominojnë ekibet e Tiranës «Forti» dhe e Gjirokastrës. Lojtarët e rajoneve gjithashtu kanë mundësi për t’u shfaqur. Konkurrencën interne e lartëson nivelin. Të mëtshëm, mëtshëm, fitojnë çmimet. Ndeshjet shfaqen në televizion (Shqipëria 5). Ka ndihë interes.

ndikimi te futbollin te madh

Futbollistët shqiptarë të futbollit të madh shpesh kalojnë te futbollin te plagheve pas përfundimit të karrierës. P.sh., Alexander Kulczyk (ek-lojtar i ekipit kombëtar) luajti futboll te plagheve. Ka rritur autoritetin. Shumë shqiptohen se puna me futbollin te plagheve i mëson koordinimin, teknikën e shënimit, që është të vërtetë edhe në klasik.

Paradoxi si frymëzim

Suksesi i shqiptarëve tregon: për futbollin te plagheve nuk ka nevojë det. Ka nevojë vullnet, sistem, shkëmb dhe besim. Kjo është shembull për shtetet pa det (Austri, Czech, Hungarian, Kazakstan). Shqipëria tregon se gjithashtu mund të dallojë nga vendet e fundit. Paradoxal, por fakt.

Permanent link to this publication: