Libmonster ID: RS-5084

Çfarët e rëndësishme për të dëshiruar vetmu dhe tjerët në Ditën e Re të Vjetër: semantika traditës dhe psikologjia e dëshirave kuptueshme

Dëshirat para Ditës së Re të Vjetër (më 13 janar, në Ditën e Vasil) nuk janë vetëm formule ritualiste të mirëfshire. Në këtë kontekst kulturore tradicionale, ata kanë qenë deklaratat prognostike dhe programuese, ndërsa sipas psikologjisë së modernë dhe neirolingvistikës, ata janë instrumente të futurizmit pozitiv dhe konstruktimit të realitetit dëshiruar. Sishti i tyre, dhënë në këtë kohë specifike «kufi i kohës e vendit», ka një ngarkesë semantike veçantë.

1. Konteksti historiko-etnografik: magjia e ditës së parë.

Çelësi për kuptimin e rëndësisë së dëshirave gjendet në perceptimin e popullit për Ditën e Vasil (14 janar) si «dëshiruesë» për gjithë vitin. Në traditën slavë agrare, kjo ishte dita e zaklinjimit të prodhimit të arës dhe të mirëqenies. Ritualli «poshetja» (obshirja e shtëpisë me kundër) bashkohet me formulat verbale dëshiruese, si p.sh.: «Për shëndet, për mirëqenies, për vitin e ri!», «Urdhoni, Zoti, gjithë arën e gjithë, sipas kufijt, që janë të mëdha, dhe në fushë — me kopna!». Këto veprime dhe fjalët kanë qenë akt magjik «poshetje» të prosperitetit të ardhshëm. Dëshiruar qëndroni ndryshe, aktive pjesëmarrje në krijimin e ardhshëm, jo përmes pritjes passive.

Fact interesant: Në Polesë dhe rajonet tjera ekzistonte riti «kashës së Vasilit». Gjyshja përgatit kashë deri në erë, dhe sipas pamjes së saj, gjadherët gëztonin prgjedhje për vitin: kashi i plotë dhe kashi i thjeshtë me shpirtëzishtë kanë shënueshë shëndet dhe prodhim, ndërsa ai që shkon jashtë kufijt ose i errët — mizë. Pas prgjedhjeve, kashiu u shtet, me përmirësim (dhe përmirësim) e dëshirave që u dhënë. Kjo është një shembull i lidhjes të thellë midis dëshirës verbale, veprës dhe materialit (harta).

2. Mekanizmi i psikologjisë: prej dëshirës deri te instalimi.

Pshikologjia moderne (aproksimi kognitiv-behavioral, teoria e instalimit) shpjegon fuqinë e dëshirave përmes disa mekanizme:

Formimi i fokushit pozitiv të vëzhgimit: Kur flasin ose marrin një dëshirë, njeriu i drejton vëzhgimin e tij qartësisht tek vlera të caktuara (shëndet, dashurie, dot). Kjo shkon me lëvizjen e fokushit kognitiv nga problemit dhe mungesat tek burimet dhe objektivat, që është baza e mendimit pozitiv.

Anchorimi dhe prorokimi i vërtetë: Dëshira e qartë, e ngjyrosur emocionalisht, e dhënë në momentin e rëndësishëm, bëhet anchor i pozitiv. Në mënyrë që, duke u përballuar me çështjet, njeriu mund të kthehet me qartësi te këtë «anchor të burimit» i resursit. Sipas kësaj, duke marrë instalimin («le të ketë më shumë energji»), njeriu fillon qëndërsisht të vërehet sipas tij, realizojnë efektin Pygmalion në vetë.

Urbësimi i lidhjeve sociale: Akti i dëshirave të dyfishës është riti i konfirmimit të lidhjes dhe i mbështetjes së dyfishës. Ai lëviz nivelin e oksitocinës (hormonit i lidhjes), i fortëson sentimentin e pjesëmarrjes në grup ( familje, rreth i miqve), që është faktor i fortes së kënaqës së psikologjike.

3. Semantika e dëshirave kuptueshme: çfarë është e rëndësishme të dëshirojmë?

Sipas mëdhenjës së traditës dhe të këndejave psikologjike, mund të dallojmë disa kategori themelore, «të punueshme» të dëshirave.

A) Vetmu (punë e brendshme dhe refleksion):

«Miri brendshëm dhe qartësi e mendjes”: Kjo është dëshira themelore për regjulimin emocional dhe qartësinë kognitiv. Në kushte të papërgjegjshme dhe shumëfishtësisë së informacionit, paqja brendshme dhe aftësia për të qëndruar trëndafili janë burimet më të rëndësishme.

«Të gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë gjithë
© library.rs

Постоянный адрес данной публикации:

https://library.rs/m/articles/view/Festë-e-re-e-vjetër

Похожие публикации: LСербия LWorld Y G


Публикатор:

Shqipëria Контакты и другие материалы (статьи, фото, файлы и пр.)

Официальная страница автора на Либмонстре: https://library.rs/Shqip%C3%ABria

Искать материалы публикатора в системах: Либмонстр (весь мир)GoogleYandex

Постоянная ссылка для научных работ (для цитирования):

Festë e re e vjetër! // Белград: Библиотека Сербии (LIBRARY.RS). Дата обновления: 13.01.2026. URL: https://library.rs/m/articles/view/Festë-e-re-e-vjetër (дата обращения: 07.07.2026).

Комментарии:



Рецензии авторов-профессионалов
Сортировка: 
Показывать по: 
 
  • Комментариев пока нет
Публикатор
Shqipëria
Албания
105 просмотров рейтинг
13.01.2026 (175 дней(я) назад)
0 подписчиков
Рейтинг
0 голос(а,ов)
Похожие статьи
Koopërsia si princip fundamental i jetës
Каталог: Социология 
2 дней(я) назад · от Shqipëria
3 korrik - festi i pavarësisë së Bashkërisë së Bashkortostan për gjithmonë
Каталог: История 
4 дней(я) назад · от Shqipëria
Të festojtja e ditës së lindjes së fëmijës së vëllastër
Каталог: Лайфстайл 
31 дней(я) назад · от Shqipëria
Keqja me kumët e hibishit
Каталог: Лингвистика 
44 дней(я) назад · от Shqipëria
25 shkurt - Ditët e Tatianës: me përgjegjim për këtë?
Каталог: Религиоведение 
168 дней(я) назад · от Shqipëria
Dita e Shën Valentinit: historiku dhe moderniteti
Каталог: Религиоведение 
172 дней(я) назад · от Shqipëria
Lidhja ngjarjeve të Kryqit të Krishtit dhe të Kryqizimit
Каталог: Религиоведение 
174 дней(я) назад · от Shqipëria
Kujtimëri i Zoti: kuptimi i festës sot
Каталог: Религиоведение 
174 дней(я) назад · от Shqipëria
Cikli i festëve të Krishtlindjeve
Каталог: Религиоведение 
174 дней(я) назад · от Shqipëria
Vasiljeve večer në Vjetorin E Vjetër të Ri
Каталог: Религиоведение 
175 дней(я) назад · от Shqipëria

Новые публикации:

Популярные у читателей:

Новинки из других стран:

LIBRARY.RS - Сербская цифровая библиотека

Создайте свою авторскую коллекцию статей, книг, авторских работ, биографий, фотодокументов, файлов. Сохраните навсегда своё авторское Наследие в цифровом виде. Нажмите сюда, чтобы зарегистрироваться в качестве автора.
Партнёры Библиотеки

Festë e re e vjetër!
 

Контакты редакции
Чат авторов: RS LIVE: Мы в соцсетях:

О проекте · Новости · Реклама

Сербская цифровая библиотека © Все права защищены
2014-2026, LIBRARY.RS - составная часть международной библиотечной сети Либмонстр (открыть карту)
Сохраняя наследие Сербии


LIBMONSTER NETWORK ОДИН МИР - ОДНА БИБЛИОТЕКА

Россия Беларусь Украина Казахстан Молдова Таджикистан Эстония Россия-2 Беларусь-2
США-Великобритания Швеция Сербия

Создавайте и храните на Либмонстре свою авторскую коллекцию: статьи, книги, исследования. Либмонстр распространит Ваши труды по всему миру (через сеть филиалов, библиотеки-партнеры, поисковики, соцсети). Вы сможете делиться ссылкой на свой профиль с коллегами, учениками, читателями и другими заинтересованными лицами, чтобы ознакомить их со своим авторским наследием. После регистрации в Вашем распоряжении - более 100 инструментов для создания собственной авторской коллекции. Это бесплатно: так было, так есть и так будет всегда.

Скачать приложение для Android